۰

برج آسمان

ترجمه و تدوین این مطلب را همدانشکده ای محترم، آقای مهندس رضا طهماسبی انجام داده اند.

برج آسمان: مجتمع کوئین ریچموند غرب (Queen Richmond Center West)

نویسنده: دیوید استینر (David Steiner)

منبع: مجله معمار کانادا Canadian Architect-March,2016

این برج ساخت و سازی متهورانه در مرکز شهر تورنتو است با بکارگیری تکنولوژی پیشرفته برای ایجاد یک مجتمع اداری بر فراز مجموعه انبارهای موجود.

 

ساختمان جدید که کاری از الاید پراپرتیز، براساس طرحی از دفتر معماری سوئینی اند کو (Sweeny & Co) است، در برگیرنده دفتر مرکزی الاید پراپرتیز (Allied Properties REIT) و فضاهای استیجاری آن است؛ و بر ستون‌های فلزی تندیس‌وار (واقع در هال ورودی بنا) و نیز ستون‌های بتنی جاسازی شده در داخل یک ساختمان موجود بنا شده است.

خیابان ریچموند (Richmond Street) که در مرکز شهر تورنتو (Toronto) به سمت غرب امتداد دارد، پس از عبور از خیابان پیتر (Peter Street)، اندکی به جنوب متمایل می‌شود و سپس بطور مستقیم ادامه می‌یابد. این تغییر مسیر تصوری را در رانندگان ایجاد می‌کند که گوئی یکراست به طرف سالن انتظار مجتمع نوساز کوئین ریچموند غرب می‌رانند. این پیچ و تاب و چشم اندازی که به یک انبار آجری یکصد ساله ختم می‌شود، فرصت مناسبی برای ساخت یک واحد تجاری نماد گونه شد.

ایجاد حس رضایتمندی در کارفرمایی که در سودای ساخت یک نماد است، در بیشتر موارد کار آسانی نیست. در این مورد اما، گروه معماران و رئیس الاید پراپرتیز – مایکل اموری (Michael Emory) درباره آنچه که نتیجه نهایی کار خواهد بود، ایده ساده و روشنی را به اشتراک گذاشتند. هدف آنها حفظ ساختمان‌های آجری عمود برهم موجود و ترکیب آن با تصویر ذهنی از یک برج اداری جدید بود؛ که می‌بایست برفراز این ساختمان‌ها در ارتفاع بیست و چهار متری قدم علم می‌کرد. این برج اداری از بتن نمایان ساخته شده است؛ و نتیجه آن به کارهای الاید پراپرتیز (نمای آجری با تیر باربر) شباهت دارد؛ هدف از این کار جلب نظر کسانی بود که سازه چوبی نمایان و ساختمان با مصالح بنایی را واجد ارزش می‌دانند.

 کار انتقال بخش عمده نیروهای وارده از برج فوقانی بر عهده سه دسته ستون فلزی و بتنی است؛ این ‌ستون‌ها با توجه به شکل هندسی سه وجهی‌شان، از سوی گروه طراحی به نام «قاب‌های دلتایی-delta frames» خوانده می‌شوند.

  

تولید گره‌های فولادی ریخته‌گری که به شکل زیبایی قسمت‌های بالایی و پایینی ستون‌ها را به یکدیگر متصل می‌سازند دستاورد یک فرایند پیچیده مهندسی است.

گروه طراحی سطح افقی بسیار بزرگی را برای استقرار ساختمان و انتقال بارهای وارده طرح‌ریزی کرد. کار انتقال بار این صفحه بوسیله سه ستون عظیم فولادی (که داخل هال ورودی قرار دارند) و هشت ستون بتنی دیگر (که در فضای داخلی یکی از دو ساختمان قدیمی موجود جاسازی شده‌اند) انجام می‌شود. دیواره‌های آسانسور نیز بخشی از کار انتقال بار را انجام می‌دهند. فضای شیشه‌ای ال شکل (با ارتفاع بیست و یک متر) در محلی که قبلاً از آن به عنوان پارکینگ اتومبیل استفاده می‌شد، قرار دارد. این فضا در دو لبه خارجی بوسیله شیشه‌های بدون قابی که از لبه‌های سطح افقی زیرین برج آویزان هستند محصور شده است.  

بسیاری از اجزا طرح را می‌بایست جزو اقدامات قابل تحسین دانست که به درستی عمل می‌کنند و پیامدهای مطلوبی در پی دارند. به عنوان نمونه، می‌توان از کف‌های کاذب تعبیه شده در طبقات برج نام برد که با یکپارچه سازی دریچه‌های جابجایی هوا و محفظه فشار منفی، هوا را بدون نیاز به کانال‌کشی از تمامی واحدهای استیجاری خارج می‌کنند. سایبان‌های متحرک در نمای جنوب، غرب و شرق به سیستم اتوماتیک ساختمان متصل هستند و نور خورشید را از طریق سقف در عمق بیشتری به کف طبقات باز می‌تابانند. این جزئیات به نحو چشم‌گیری باعث کاهش مصرف انرژی و ایجاد آسایش برای کارکنان واحدهای مربوطه شده است.

بقیه اجزای طرح دارای جنبه استراتژیک می‌باشند. دیواره بزرگتر از حد معمول آسانسور قابلیت سرویس‌دهی به توسعه آتی زمین واقع در شمال برج را دارا می‌باشد. پیشخوان نوشیدنی‌ها نیز در داخل هال ورودی، بر روی سکوی تخلیه و بارگیری در نظر گرفته شده است. اضافه کردن این پیشخوان به فضایی که بدون استفاده مانده بود، مربوط به زمانی است که کار اجرای برج به انتهای خود نزدیک می‌شد. این فضای اداری سی هزار متر مربعی فاقد محلی برای پارک اتومبیل است. در مقابل، شرکت سازنده و شهرداری در خصوص استفاده از پارکینگی که متعلق به شرکت سازنده بوده و در همان نزدیکی است به توافق رسیده‌اند.

با اینهمه، این ستون‌های سه گانه داخل هال ورودی هستند که این بنا را به محلی پرجاذبه برای ورود و به نمادی برای تورنتو مبدل کرده‌اند. این ستون‌های بلند و باریک (با ارتفاعی معادل پنج طبقه نسبت به فضای نیمه عمومی بخش مراجعین) کار انتقال بارهای وارده به سطح افقی زیرین برج را انجام می‌دهند. یک دیوار شیشه‌ای بسیار ساده نیز به صورت معلق به سازه فوقانی متصل است.

دفتر مهندسی استفنسون (Stephenson Engineering) طراحی سازه بنا را بر عهده داشت. این ستون‌ها نزدیک به سه چهارم نیروی گرانشی برج فوقانی را تحمل می‌کنند. هر سه این قاب‌ها در اساس شبیه یکدیگر هستند: هشت پایه فلزی به قطر یک متر و ضخامت پنجاه میلی‌متر، که از پایین تا بالا بوسیله پمپاژ بتن به داخل سوراخی که در قسمت زیرین هر پایه تعبیه شده است پر شده‌اند. یک ورق فولادی بزرگ که زیر هر ستون (قسمت انتهایی مخروطی شکل آن) مخفی شده است، کار انتقال نیرو به چهار گوشه یک دال بتنی – که ضخامت آن یک متر و هشتاد سانتی‌متر است و بوسیله یک پی صندوقه‌ای (caissons) بر بستر زمین قرار می‌گیرد را انجام میدهد. بر روی هر ستون فلزی یک ستون بتنی در بدنه برج فوقانی امتداد یافته است. عضوهای بالایی و پایینی هر ستون نیز به وسیله یک گره ریخته‌گری شده فولادی به هم متصل شده‌اند. گفتگو با معماران، مهندسان و مالک پروژه مؤید این نکته است که راز موفقیت طرح در وجود همین سه گره (یکی برای هر قاب سازه‌ای) نهفته است.

در مرحله ساخت، پیدا کردن راه حلی برای اتصال پایه‌ها از هر دو جنبه سازه‌ای و زیبایی‌شناسی دشوار به نظر می‌رسید. ستون‌های دراز و باریک به بادبندهایی نیاز داشتند تا حجیم و در هم تنیده به نظر بیایند. درموت سوئینی (Dermot Sweeny)، عضو انجمن سلطنتی معماران کانادا و رئیس شرکت سوئینی اند کو می‌گوید که خواسته‌اش اتصال پایه‌ها در حد یک تماس محدود در قسمت بالایی ستون‌ها بود. در آن زمان اما، پیشنهاد مجریان استفاده از یک ورق فلزی بزرگ برای اتصال پایه‌ها از طریق جوشکاری در محل پروژه بود. الزامات عملی جوش دادن چنین صفحه ای باعث دور شدن پایه ها از یکدیگر و کاهش صلبیت اتصال می‌شد. این امر افزایش اندازه قفس پله و آسانسور برای تحمل بارهای جانبی بیشتر را نیز به دنبال داشت. کست کانکس (Cast Connex) که یک شرکت مهندسی متخصص در زمینه ریخته‌گری فولاد در تورنتو است، بر اساس قرارداد معاونت در طراحی، برای تولید این گره‌های سفارشی به کار گمارده شد. فولاد ریخته‌گری صلبیت بیشتری را موجب شد (مقدار مواد ریخته شده به داخل قالب‌های توخالی سطح پهنه‌ای را که نیرو بر آن وارد می‌شود افزایش داد) و نمای بیرونی خوش‌آیندی را نیز میسر ساخت. این گره‌ها کار اتصال پایه‌ها به یکدیگر و انتقال نیرو به قاب را انجام می‌دهند؛ بدون آن که از تأثیر ستون مرکب از چهار عضو خمیده که در میانه راه به نرمی به هم می‌رسند کاسته شده باشد.

زدودن ماسه قالب از گره اتصال (ریخته‌گری شده) فولادی

از آنجا که سازه‌ای سفارشی با این مقیاس کلان به طور نسبی در معماری تورنتو کمتر دیده می‌شود، توضیح درباره مراحل ساخت این گره‌ها واجد ارزش خواهد بود. کست کانکس در همکاری با استیفنسون و سوئینی اند کو پس از یافتن هندسه بیرونی مناسب، به شکل دهی داخلی آن برای تحمل بارهای وارده پرداخت. این امر مستلزم آزمایش «مدل‌های دیجیتالی دقیق» به وسیله «تحلیل عددی المان محدود» (finite-element numerical analysis) بود، که در اصل هندسه پیچیده‌ گره‌ها را به مربع‌های بسیار ریزی تقسیم می‌کند تا از نظر ریاضی برای قابلیت سازه‌ای مورد بررسی قرار گیرند.

پاک کردن مواد اضافی از سطح گره اتصال

با وجود تفاوت در میزان بارهای وارده بر هر یک از ستون‌های دلتایی، شکل گره در هر ستون یکسان است و برای تحمل بیشترین نیرو طراحی شده است. سازنده که یک شرکت ریخته‌گری در کانزاس (Kansas) است با استفاده از ماشین برش سی ان سی (CNC –cut wood) قطعه چوب بیست و چهار تکه‌ای از قالب منفی گره اتصال ساخت و آن را با ملات دوغاب ماسه پر کرد تا درون یک قالب یا «وسیله قالب‌گیری» عمل آورده شود. برای تولید هر قطعه بیست و سه تن فولاد بازیافتی که مورد آزمایش شیمیایی قرار گرفته بود طی یک عملیات شصت ثانیه‌ای به داخل «وسیله قالب‌گیری» ریخته شد.   

پس از آن هر قطعه به مدت یک هفته خنک شد، حرارت داده شد، مورد آزمایش غیر شکنندگی قرار گرفت، دوباره حرارت داده شد؛ و کار به پایان رسید.

گره اتصال پس از پایین آورده شدن به وسیله جرثقیل، به طور موقت به محل اتصال ستون‌ها بسته می‌شود.

 

تمامی دست‌اندرکاران این طرح به هزینه بری بالای طرح و ساخت «قاب‌های دلتایی» اشاره دارند؛ با این همه تائید می‌کنند که سرمایه‌گذاری مذکور، از طریق اجاره دادن تمامی واحدهای برج برگشت داده شده است.

همچنین گفته شده است که روش ساده و سریع برپا کردن ستون‌های فلزی –همراه با شفت آسانسور و پله دور آن که جزو این طرح هستند- این سرمایه‌گذاری را از نظر هزینه‌بری، با روش‌های نسبتاً سنتی ساخت برابر کرده است. مایکل اموری از شرکت الاید می‌گوید: «واگذاری واحدها به مستاجران اولیه بر اساس تصاویر ساختمان بر روی کاغذ به یک چالش می‌ماند. اما به محض برپا شدن قاب‌ها، واحدهای خالی باقی مانده به سرعت ناپدید شدند. شرکت‌ها می‌دیدند که چیزی منحصر به فرد در حال شکل‌گیری است، و می‌خواستند که در آن سهیم باشند.»

از آن جا که تمام عوامل درگیر در پروژه اطلاعات طراحی خود را به اشتراک می‌گذاشتند، مؤسسه املاک الاید شاهد روند تدارکاتی گسترده‌ای شده بود. این یک ریسک حساب شده برای ساخت بنایی پیچیده و منحصر به فرد بود. این که یک شرکت سازنده، سرمایه‌گذاری در امر تحقیق و ساخت واحدهای ساختمانی ویژه‌ای را هدف خود قرار می‌دهد، تائیدی است بر وجود یک رابطه سالم بین معماری و تجارت. این قول قدیمی درست است که: طراحی خوب یعنی تجارت خوب.

برای اطلاعات بیشتر به وبسایتهای زیر مراجعه کنید:

http://www.sweenyandco.com/project/qrc-west/

http://www.stephenson-eng.com/queen-richmond-centre/

http://urbantoronto.ca/database/projects/qrc-west-queen-richmond-centre-west

 

پاسخ دهید

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

8,119 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

فارسی سازی قالب تم وردپرس